Creativiteit is de motor van het leren
In het lokaal van kleuterleerkracht Demi Kieft ligt de kast altijd vol met papier, lijm, veertjes, stokjes en kralen. Demi staat bekend om haar knutselwerken en creatieve projecten. “Het is heel belangrijk dat jonge kinderen creatief bezig zijn,” vertelt ze. “Het prikkelt hun fantasie en het helpt hen bij andere vakken.”
Bij Demi wordt er elke dag geknutseld in de klas. Van knippen, plakken en tekenen tot knutselen met wc-rollen, stokjes en papier. “Je kunt het in alle vakken toepassen. Of het nu over de herfst of een ander thema gaat, bij elk onderwerp kun je wel een knutselopdracht bedenken.”
Het is niet voor niets dat creativiteit zoveel ruimte inneemt in de lessen van Demi. “Creatief bezig zijn stimuleert de vrije fantasie”, legt ze uit. “Dat is belangrijk, want een fantasierijk mens is in staat out of the box te denken, empathie te ervaren en oplossingen te bedenken.” Kleuters krijgen bij Demi daarom vaak veel ruimte om zelf iets te maken. Vaak zitten ze zonder plan aan tafel en zien ze gaandeweg wat het wordt. “Dat vind ik juist mooi, het ontstaat in hun handen. Soms daag ik ze uit, bijvoorbeeld als iets niet lukt. Een zelf gevouwen kroon die niet past? Dan vraag ik: hoe kun je dat aanpassen? Zo leren ze nieuwe manieren te bedenken.”
Volgens Demi is knutselen ook een manier om belangrijke vaardigheden aan te leren. “Hoe plak je een wc-rolletje vast, hoe scheur je een papiertje, hoe gebruik je een schaar? Steeds minder kinderen krijgen dat thuis nog mee, dus je moet ze dat echt leren. Je vergist je snel in wat kleuters allemaal nog niet kunnen.” Daarnaast hebben veel van Demi’s opdrachten ook een motorisch doel. “Mensen of gezichtjes tekenen is eigenlijk een voorbereiding op schrijven: ze maken cirkels, rondjes en gebruiken hun handspieren. En als ze zelf een gezichtje ontwerpen of stroken moeten knippen, gebruiken ze hun eigen creativiteit.”
Om de creativiteit optimaal te stimuleren, heeft Demi een scala aan materialen beschikbaar. Vorig jaar deed ze een grote bestelling bij OPITEC. “Het is ongelooflijk hoe groot het assortiment aan materialen en benodigdheden is. Praktische kunstwerkjes voor in de klas, maar ook materialen die de fantasie prikkelen zoals gekleurd zand – daar kunnen kleuters echt van alles van maken.”
Als het aan Demi ligt wordt er in het Nederlands kleuteronderwijs nog te weinig gedaan aan vrije, creatieve opdrachten. “Ik merk dat er tegenwoordig erg veel vanuit doelen wordt gewerkt”, vertelt ze. “Creativiteit wordt vaak pas in latere jaren een onderwerp, bijvoorbeeld bij gerichte tekenopdrachten. Toch denk ik dat het niet voor niets is dat creatief werken ook voor jonge kleuters in de SLO-doelen voor kunstzinnige oriëntatie is opgenomen. Juist in de vroege jaren leg je de basis voor fantasie, vindingrijkheid en plezier in leren. Creativiteit is niet iets extra’s,” concludeert ze. “Het is de motor van het leren.”
Demi Kieft is kleuterleerkracht op een basisschool. Haar creatieve werken en lesideeën deelt zij op social media via @deklasvanjufdemi